• Sepetinizde ürün bulunmuyor.

İşlevsiz Düşüncelerle Başa Çıkmak

Düşünme biçiminiz ve alışkanlıklarınız, hislerinizi ve davranışlarınızı etkiler. Yani düşünce içeriğinize bazı müdahaleler yaparak daha iyi hissetmeniz ve daha sağlıklı davranışlarda bulunmanız mümkün. Mesela bir sınava hazırlandığınızı düşünelim. “Başaramayacağım” diye düşünürseniz kendinizi endişeli ve mutsuz hissetmeniz şaşırtıcı olmayacaktır.

İşlevsiz düşünce nedir?

Olumsuz yargılar veya felaket senaryoları içeren, doğruluk payı çok düşük veya sıfır olan ve aklınıza geldiğinde sizi mutsuz, kaygılı, umutsuz hissettiren düşünceler işlevsiz düşüncelerdir. Bu düşüncelerin zararları her zaman faydalarından fazladır.

İşlevsiz düşünceler genelde bilişsel çarpıtmalar sonucu meydana gelir.

Bilişsel çarpıtma nedir?

Bilişsel çarpıtmalar; olayları veya durumları olduğundan daha olumsuz algılamaya sebep olan düşünce örüntüleridir.

Mesela yolda yürürken bir arkadaşınızı gördünüz ancak size selam vermedi. Böyle bir durumda ne düşünürsünüz?

Eğer sizi kesinlikle bilerek görmezden geldiğini, size karşı art niyetinin olduğunu düşündüyseniz; tebrikler! Bilişsel çarpıtma tuzağına düştünüz demektir.

Belki de arkadaşınız sizi gerçekten görmedi?

Ancak endişelenmenize gerek yok. Her insanın bilişsel çarpıtma yapmaya, durumları olduğundan daha negatif yönde genele vurmaya ve kişiselleştirmeye eğilimi vardır. Fakat bu durum sık ve yoğun yaşanıyorsa kaygı, mutsuzluk, öfke gibi duygulara ve anksiyete bozuklukları, depresyon, sosyal fobi, obsesif kompülsif bozukluk gibi psikolojik rahatsızlıklara sebep olabilir.

İşlevsiz Düşüncelerle Nasıl Başa Çıkarım?

İşlevsiz düşüncelerle başa çıkabilmek için öncelikle o düşüncenin işlevsiz olduğunu fark etmeniz gerekir. Bunu yapmanın yollarından biri ise şudur: kendinizi kötü hissettiğiniz bir anda aklınızdan geçenleri yakalayıp not almaya çalışın. Ne düşünüyorsunuz? Gözünüzün önüne gelen ne?

Bu aşamayı tamamladıysanız not aldığınız düşünceleri sorgulama zamanı geldi demektir.

  • Düşüncenizin doğruluk payı sizce nedir?
  • Bu düşünceyi bir arkadaşınız size söylese ne derdiniz?
  • Bu düşüncenin size yararları ve zararları neler?
  • Bu düşünce size nasıl hissettiriyor?
  • Bu düşünce davranışlarınızı etkiliyor mu?
  • Bu düşünceye karşıt çıkan kanıtlar var mı?

ve benzeri soruları kendinize sorarak düşüncenizi sorgulayabilirsiniz. Sorgulama aşamasını da tamamladıktan sonra başta yazdığınız düşünce hala size tamamen gerçekçi geliyor mu bir bakmanız iyi olacaktır.

Son olarak, işlevsiz düşüncelerle daha iyi başa çıkmak adına şu içeriklerimize de göz atmanızı tavsiye ederim:

İhtiyacınız olduğunda Psikademi Psikologları yanınızda! Hemen tıklayın ve randevu alın…

Kaynaklar

What are Cognitive Distortions?