• Sepetinizde ürün bulunmuyor.

Çevrimiçi Terapi Nedir?

Sağlık profesyonelleri, hizmetlerini geliştirmek için bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanmaktadırlar. İnternet ve video teknolojilerinin kullanımında yaşanan gelişmeler de psikoterapi hizmetlerinin yürütülme şeklini büyük ölçüde etkilemiştir. Uygun şekilde kullanıldığında bu teknolojiler tedavi ve danışmanlık gibi ihtiyaç duyulan hizmetlere erişimi sağlamaktadır.

Temassız hizmet, geleneksel yüz yüze gerçekleşen görüşmeler yerine dijital teknolojiler aracılığı ile meslek profesyonelleri ile hastalar arasındaki yüz yüze olmadan sağlanan hizmet olarak tanımlanabilir. COVID-19 salgını ile küresel olarak çevrimiçi sağlık uygulamalarında hızlı bir artış yaşansa da aslında pandemi öncesinde de kullanılan yöntemler arasında yer almaktadır.

Bahsedildiği gibi çevrimiçi psikoterapi hizmeti COVID-19 salgını döneminde alınan tedbirler nedeniyle sekteye uğrayan yüz yüze psikoterapi görüşmelerine ihtiyaç sahibi kişiler için ruh sağlığı hizmetlerinin erişilebilirliği ile umut verici bir çözüm sunmuş aynı zamanda fiziksel mesafeye olanak sağlayarak hastalığın yayılma riskini de azaltmıştır. Ancak insanların akıllarında bu görüşmelerin kalitesi ile ilgili bazı sorular oluşmaktadır.

Çevrimiçi Terapi Yüz Yüze Görüşmeler Kadar Etkili Midir?

Bu sorulara cevap bulmak için yapılan araştırmalar incelendiğinde çevrimiçi psikoterapi görüşmelerinin hem avantaj hem de dezavantajlarının olduğu görülmektedir.

Öncelikle, etkililiğine yönelik yapılan bir meta-analizde, çevrimiçi psikoterapi ile geleneksel yüz yüze görüşmeler karşılaştırıldığında duyulan memnuniyet, iyileşme, rahatsızlığın şiddeti ve kişilerin genel işlevsellik düzeylerine yönelik sonuçlar tedaviden hemen sonra ve ilerleyen dönemde karşılaştırıldığında anlamlı bir farka rastlanmamıştır.

Hem terapistler hem danışanlar için kurulan işbirliği ve ilişkinin kalitesinde de tedavi koşulları fark etmeksizin bir fark yaşanmadığı ifade edilmiştir. Benzer şekilde terapistin bakış açısından incelendiğinde de çevrimiçi terapinin yüksek düzeyde etkin olduğu bildirilmiştir.

Bu sonuçlar, yaygın ruh sağlığı sorunları için psikolojik tedavi sağlamada çevrimiçi psikoterapinin etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir.

Avantaj ve Dezavantajları

En büyük avantajlarından birisi kırsal veya uzak bölgelerde yaşayanlar, yüz yüze tedaviye sınırlı erişim olanağın yaşandığı durumlar, sosyal damgalanma ile karşı karşıya kalan kişiler veya nitelikli terapistlere ulaşma konusunda etkili bir seçenek sağlamasıdır.

Ancak çevrimiçi psikoterapi hizmetlerinin sonuçları içsel veya dışsal faktörlere göre olumlu veya olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Burada dışsal faktörler ortamı ve kullanılan sistemi, içsel faktörler de kişilerin motivasyon ve davranışlarını, bu hizmetin avantaj ve dezavantajlarına ilişkin düşüncelerini ifade etmektedir.

Olumlu sonuç oluşturan içsel faktörlere bakıldığında kişilerin bu hizmete ulaşmada yaşadığı kolaylık, zaman tasarrufu, teknolojik aletlerin kullanımındaki yetkinlik, olumlu beden dili ve iletişim, yüksek motivasyon, geçmiş tedavi deneyimleri yer alırken dışsal faktörlerde yüksek internet hızı, ulaşılabilirlik, maliyet tasarrufu, kullanılan sistemin kolaylığı, hem kişilerin hem de terapistin bu konuda bilgili olması gibi maddeler yer almaktadır.

Olumsuz etki oluşturan içsel faktörler direnç, gizlilik ve güvenliğe yönelik olumsuz inanç ve zayıf beden dili ve iletişim; dışsal faktörler de yavaş internet hızı ve zayıf sinyal, bulunulan ortamda görüşmeye katılmayı engelleyen etmenler ve kullanılan sistemin karmaşıklığı yer almaktadır. Yani, çevrimiçi psikoterapi hizmetleri kişilere kolaylık sağlaması, ulaşılabilir olması, maddi ve zamansal tasarruf sağlaması gibi yönlerden ihtiyaçların giderilmesi noktasında büyük avantaj sağlamaktadır. Bunun yanı sıra kişilerin bu hizmeti kabul etmeleri halinde etkili ve uygun tedavinin sağlanmasında zorluklar da yaşanabilmektedir. Bu engellerle karşılaşan kişiler yüz yüze tedaviyi tercih etmektedirler.

Dikkat Edilmesi Gereken Etik Meseleler

Psikologların en önemli yükümlülüklerinden birisi “zarar vermemek”tir. Dolayısıyla kişilerin çevrimiçi psikoterapiye katılmaya karar verirken faydalar kadar riskler ve etik tartışmalar konusunda da bilgilendirilmesi büyük önem arz etmektedir.

İlk olarak, psikologların çevrimiçi pikoterapi ile ilgili eğitim ihtiyaçları karşılaşılan önemli sorunlardan biridir. Psikologların çevrimiçi sağlanan hizmetle ilgili klinik, yasal ve etik konular hakkında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Yapılan bir araştırmada psikologların neredeyse yarısına yakınının bu konuyla ilgili eğitim eksikliği, acil durumları yönetmede yetersiz beceri, düşük öz- yeterlilik ve teknik konularla ilgili bilgi eksikliği bildirdiği ortaya çıkmıştır.

Sadece bu konudaki bilgi eksikliği de değil, dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan belki de ilki terapistin eğitimi ve yeterliliğidir. Etik dışı, kötü niyetli girişimler çevrimiçi ortamlarda daha sıklıkla yer alabilmektedir. Örneğin psikolog olmayan ya da yeterli eğitimi almamış kişilerin kendilerini psikoterapist olarak tanıtması gibi. Gerekli eğitimi olan kişiler için de çevrimiçi uygulamaya yönelik klinik ve terapötik yeterliliğin sağlanması gerekmektedir. Bu sebeple, birlikte çalışmaya karar verdiğiniz kişilerin eğitim bilgilerini ve mesleki tecrübelerini sormaktan ve hatta görmek istemekten çekinmeyin!

İkinci önemli etik mesele, gizlilik ve güvenlik sorunudur. Mahremiyet ve gizliliğin sağlanması klinik ortamda yüz yüze gerçekleşen görüşmelere göre daha riskli olabilmektedir. Güvenli olmayan web sitelerinin ve yazılımlarının kullanılması büyük risk oluştururken aynı zamanda çevrimiçi psikoterapi hizmetinde terapistin kontrolünün ötesinde potansiyel gizlilik ihlalleri de yaşanabilmektedir. Uygun ortam ve koşulların sağlanması, herhangi bir ses ve görüntü kaydının alınmaması, bilgilerin paylaşılmaması gibi noktalarda büyük bir sorumluluk danışan tarafına da düşmektedir.

Son olarak çevrimiçi psikoterapi herkese, tüm psikiyatrik bozukluklara ya da yaşanan tüm sorunlara ve klinik durumlara uygun olmayabilir. Özellikle ciddi zihinsel bozukluk ve yüksek düzeyde işlevsel bozukluğa sahip kişiler ve kendileri veya başkaları için tehdit oluşturan kişiler için yüz yüze görüşmeler gerekli olacaktır. Bunun sebebi olarak kişisel farklılıklar ve ihtiyaçlar, hastanın bu teknolojiyi kullanmadaki yetersizliği veya rahatsızlığın bir engel oluşturması ve acil bir durum veya kriz durumlarında ortaya çıkabilecek sorunlar ve etik meseleler gibi konular sayılabilir.

Son Söz

Sonuç olarak, çevrimiçi psikoterapi uygulamasının etkili ve geçerli bir yöntem olduğu yapılan çalışmalarla ortaya koyulmuştur. Sağladığı birçok avantajına karşılık dikkat edilmesi gereken noktalarının da olduğu bilinmeli ve hepsi göz önünde bulundurularak kişi için en uygun seçenek değerlendirilmelidir.

Çevrimiçi psikoterapi için Psikademi Psikologları yanınızda. Hemen tıklayın ve randevu alın…

Kaynakça

Almathami, H., Win, K. T., & Vlahu-Gjorgievska, E. (2020). Barriers and facilitators that ınfluence telemedicine-based, real-time, online consultation at patients’ homes: Systematic literature review. Journal of Medical Internet Research, 22(2), e16407. https://doi.org/10.2196/16407

Greenwood, H., Krzyzaniak, N., Peiris, R., Clark, J., Scott, A. M., Cardona, M., Griffith, R., & Glasziou, P.(2022). Telehealth versus face-to-face psychotherapy for less common mental health conditions: Systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. JMIR Mental Health, 9(3), e31780. https://doi.org/10.2196/31780

Ilmiatun, N. A., Astri, N. A., & Syafitri, M. K. (2021). Effectiveness of online psychotherapy in managing mental health problems during the Covid-19 pandemic: A systematic review. STRADA Jurnal Ilmiah Kesehatan, 10(1), 1032-1040. https://doi.org/10.30994/sjik.v10i1.758

Khatib, A., Gelkopf, M., Kapolnik, E., & Hassan-Abbas, N. (2022). The assessment of effectiveness by therapists of online therapy during the COVID-19 pandemic era in Israel. Journal of Psychotherapy Integration, 32(1), 83-94. https://doi.org/10.1037/int0000267

Sampaio, M., Haro, M., De Sousa, B., Melo, W. V., & Hoffman, H. G. (2021). therapists make the switch to telepsychology to safely continue treating their patients during the COVID-19 pandemic. virtual reality telepsychology may be next. Frontiers in Virtual Reality, 1, 576421. https://doi.org/10.3389/frvir.2020.576421

Stoll, J., Müller, J. A., & Trachsel, M. (2020). Ethical issues in online psychotherapy: A narrative review. Frontiers in Psychiatry, 10, Article 993. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00993

Watts, S., Marchand, A., Bouchard, S., Gosselin, P., Langlois, F., Belleville, G., & Dugas, M. J. (2020). Telepsychotherapy for generalized anxiety disorder: Impact on the working alliance. Journal of Psychotherapy Integration, 30(2), 208-225. https://doi.org/10.1037/int0000223