Psikademi

Bilişsel Davranışçı Terapide Hedef Belirleme Süreci

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), bireylerin duygusal ve bilişsel sorunlarını çözmek için oldukça etkili bir yöntemdir. Ancak, bu terapinin etkili olabilmesi için hedef belirleme sürecinin ne kadar önemli olduğunu anlamak gerekir. Hedefler, terapinin ilerleyişini takip etmek ve motivasyonu yüksek tutmak için hayati bir rol oynar.

Bu blog yazısında, BDT’de hedef belirlemenin nasıl bir süreç olduğunu detaylı bir şekilde ele alacağız. İlk bölümlerde teorik ve bilgilendirici bir yaklaşım sergileyecek, sonrasında ise bu konuda nasıl daha etkin olunabileceği konusunda önerilerde bulunacağız.

Hedef, Amaç ve İhtiyaçlar

Hedef belirleme süreci başlamadan önce, ‘hedef’, ‘amaç’ ve ‘ihtiyaç’ gibi kavramların ne anlama geldiğini anlamak faydalıdır. Hedefler, genellikle daha büyük bir amacın parçaları olarak görülür. Örneğin, bir kişinin genel amacı daha mutlu olmaksa, bu amacı destekleyen bir hedef ‘her gün yürüyüş yapmak’ olabilir.

İhtiyaçlar ise, bu hedef ve amaçların arkasındaki duygusal ve psikolojik iticilerdir. Yani, bir kişi neden daha mutlu olmak istiyor? Bu ihtiyaçlar, hedef belirleme sürecinde göz önünde bulundurulmalıdır.

BDT’nin Temel İlkeleri ve Hedef Belirleme

BDT, bilişsel yapılar ve davranışlar arasındaki ilişkiyi ele alır. Bu nedenle, hedef belirleme süreci de bireyin düşüncelerini, inançlarını ve davranışlarını bir araya getirerek oluşturulur. BDT’nin en büyük avantajlarından biri, hedeflerin ölçülebilir ve zamanla takip edilebilir olmasıdır.

Bu bağlamda, SMART hedef belirleme modeli sıkça kullanılır. Bu model, hedeflerin Özgül, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili ve Zamanlı olmalarını önerir. Örneğin, ‘Daha fazla kitap okumak’ yerine ‘Her hafta bir kitap okumak’ gibi bir hedef, SMART modeline daha uygundur.

Öz-Farkındalık ve Hedef Tanımlama

Hedef belirleme sürecinin ilk adımı, öz-farkındalığı artırmaktır. Kişinin kendini ve ihtiyaçlarını derinlemesine anlaması, daha etkin ve gerçekçi hedefler belirlemesine olanak tanır. Bu, terapistin yönlendirmesiyle yapılan bilişsel haritalama ve duygusal envanter çıkarma gibi yöntemlerle sağlanabilir.

Bu aşamada, terapist genellikle bireyin hedefleri hakkında detaylı sorular sorar. Bu soruların amacı, hedeflerin kişisel ihtiyaçlar ve değerler doğrultusunda oluşturulmasını sağlamaktır.

Hedef Belirleme Oturumu

BDT’de, hedef belirleme genellikle ilk birkaç oturumda ele alınır. Bu, terapist ve birey arasında açık ve etkin bir iletişim kurulmasına yardımcı olur. Hedefler belirlendikten sonra, bu hedeflere ulaşmak için bir eylem planı oluşturulur.

Eylem planı, hedeflere ulaşmak için atılacak adımları, zaman çizelgesini ve gerekli kaynakları içerir. Bu plan, terapinin ilerleyen aşamalarında bir rehber olarak kullanılır.

Hedefleri Takip Etme ve Değerlendirme

Hedeflere ulaşıldıktan sonra, bu başarının değerlendirilmesi gereklidir. Değerlendirme süreci, hedeflerin ne kadar etkili olduğunu anlamak için vazgeçilmezdir. Eğer hedefler başarıyla tamamlanmamışsa, bu durumun nedenleri üzerine derinlemesine düşünmek gerekir.

Bu aşamada, hedeflerin revize edilmesi veya yeni hedeflerin belirlenmesi de mümkündür. Ana fikir, sürecin dinamik bir yapıya sahip olması ve bireyin ihtiyaçlarına göre şekillenebilmesidir.

Uygulama Önerileri

Eğer BDT sürecindeyseniz, bu hedef belirleme sürecini etkin bir şekilde kullanabilirsiniz. Öncelikle, kendinize özgü ve SMART modeline uygun hedefler belirlemeye odaklanın. Sonrasında, bu hedeflere ulaşmak için gerekli adımları belirleyin ve bu adımları düzenli olarak gözden geçirin.

Terapistinizle bu hedefleri belirlerken, kendinize dürüst olun. Eğer bir hedefe ulaşamıyorsanız, bu durumu terapistinizle açıkça paylaşın. Eylem planınızı esnek tutun ve gerektiğinde revize edin.

Sonuç ve Destek

Hedef belirleme, BDT’nin temel bileşenlerinden biridir ve bu süreç, bireysel ihtiyaçlar ve değerler doğrultusunda şekillendirilmelidir. Eğer bu konuda daha fazla destek almak isterseniz, bu bağlantıya tıklayarak randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

  • Beck, A. T. (1995). Cognitive Therapy: Basics and Beyond. New York: Guilford Press.
  • Locke, E. A., & Latham, G. P. (2006). New Directions in Goal Setting Theory. Current Directions in Psychological Science, 15(5), 265-268.
Tüm Kategoriler
Psikoeğitim
Psikoeğitim
Ücretsiz
Programın Amacı: Bu psikoeğitim programı, stresin nedenlerini ve etkilerini anlamanızı, stresle başa çıkmak için etkili yöntemler geliştirmenizi ve...
Başlangıç
46 Ders
Psikoeğitim
Ücretsiz
Panik Ataklarınızı Kontrol Altına Alın Panik bozukluk, beklenmedik panik ataklarla karakterize, hayat kalitesini önemli ölçüde düşürebilen bir duru...
Başlangıç
49 Ders
Psikoeğitim
Ücretsiz
Psikademi Kaygı programı, kaygıyla başa çıkmak için bilimsel ve etkili yöntemler sunar. Kaygınızı anlayın, yönetin ve daha sağlıklı bir yaşam sürün...
Başlangıç
68 Ders
Psikoeğitim
Ücretsiz
Psikademi Depresyon: Depresyonla Başa Çıkmanın En Yenilikçi Yolu
Başlangıç
105 Ders
Psikoeğitim
Ücretsiz
Sınav Kaygısına Son, öğrencilere sınav kaygısını etkin bir şekilde yönetmeleri için bilişsel-davranışçı terapi (BDT) temelli stratejiler sunar. Dah...
Başlangıç
63 Ders
Psikoeğitim
Ücretsiz
Sınavlar hem öğrenciler hem de aileleri için büyük bir stres kaynağı olabilir. Kaygı ve gerginlik öğrenci için bunaltıcı olabilir ve aileler de str...
Başlangıç
22 Ders

Psikolojiye Yön Verin

Bilimin Işığında Yürüyün!

Sizleri internet temelli psikolojik destek hizmetleri hakkında bir araştırmaya katkı sunmaya davet ediyoruz.

Araştırmamıza katılan herkese Psikolojik Sağlık İpuçları kitapçığını 📚 ücretsiz olarak sunuyoruz!

Katılmak için tıklayın!

This will close in 30 seconds